راهنمای کامل مالیات عملکرد و نحوه محاسبه آن

مطالبه مالیات از اشخاص حقیقی و حقوقی، یکی از اصلی ترین روش های درآمدزایی دولت است؛ که به دو روش مستقیم و غیر مستقیم باید به دولت پرداخت شود. از آنجایی که مالیات انواع مختلفی دارد و محاسبه دقیق میزان مالیات نیاز به تخصص و دانش کافی دارد می توان محاسبه آن را به شرکت ارائه خدمات مالیاتی سپرد. در این مقاله به تعریف مباحثی از قبیل مالیات عملکرد، فرمول محاسبه و تفاوت آن با مالیات ارزش افزوده و … می پردازیم.

مالیات عملکرد چیست؟

مالیات عملکرد یا به عبارتی مالیات بر درآمد، به نوعی از از مالیات گفته می شود که دولت بر درآمد سایر فعالان اقتصادی با درصد مشخص اعمال می کند. مالیات عملکرد طبق ماده ۹۴ و ۱۰۴ قانون مالیات های مستقیم، به سود خالص دریافتی از کسب و کارهای مختلف تعلق می گیرد. این نوع از مالیات شامل اشخاص حقیقی و حقوقی که دارای فعالیت اقتصادی هستند می گردد که البته هر کدام از آنها قوانین و مقرارت مربوط به خود را دارند.

مالیات عملکرد در زیر مجموعه مالیات های مستقیم قرار دارد و به صورت سالانه از طریق تنظیم و ارائه اظهارنامه مالیاتی در پایان سال مالی، محاسبه و وصول می گردد؛ اما مالیات بر ارزش افزوده در دسته مالیات های غیرمستقیم قرار دارد و باید هر سه ماه یکبار وصول می گردد. نرخ مالیات عملکرد ثابت است مگر اینکه از نرخ آن از طریق اصلاح قانون مالیاتی تغییر پیدا کند؛ اما نرخ مالیات بر ارزش افزوده متغیر است و دولت می تواند با توجه به وضعیت اقتصادی و سیاست های خود براز تنظیم شرایط اقتصادی و اجتماعی، ضرایب آن را تغییر دهد.

چه کسانی مشمول مالیات عملکرد هستند؟

کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی که در کشور فعالیت اقتصادی انجام می دهند و از طریق انجام این فعالیت ها درآمد کسب می کنند مشمول مالیات عملکرد می شوند. اشخاص حقیقی مانند کارمندان، پزشکان، پرستاران، قضات و وکلا، صاحبان مشاغل، مستمری بگیران و … که دارای درآمد ماهانه هستند باید مالیات عملکرد پرداخت کنند.

همچنین اشخاص حقوقی نظیر مؤسسه ها، شرکت ها، سازمان ها، کارخانجات و … نیز مشمول مالیات عملکرد هستند. معافیت مالیاتی، سیاست دولت برای حمایت از کسب و کارها و توسعه آنها می باشد. در حقیقت معافیت مالیاتی تنها شامل یکسری از کسب و کارها و مشاغل خاص مانند خیریه ها، وزارتخانه های دولتی و موسسات، صنایع کشاورزی و دامداری و کشتیرانی و … می شود.

همچنین باید دانست که سقف درآمد و حقوق ماهیانه برای اشخاص حقیقی نیز یکی از شرایط معافیت مالیاتی است؛ لذا با توجه به بخشنامه ای که در ارتباط با تعیین نرخ مالیات عملکرد به صورت سالانه از سوی دولت ارائه می گردد برخی از حقوق بگیران معاف از مالیات هستند.

نحوه محاسبه مالیات عملکرد

محاسبه مالیات عملکرد فرآیندی چند مرحله ای است و در نهایت بعد از به دست آمدن سود خالص نهایی باید نرخ مالیاتی تعیین شده از طرف سازمان امور مالیاتی کشور اعمال شود.

فرمول محاسبه مالیات عملکرد

(درآمدناخالص _ هزینه های قابل قبول مالیاتی)× نرخ مالیات=مالیات عملکرد

مثال عملی: اگر یک شرکت ۵ میلیارد تومان سود ناخالص داشته و هزینه های قابل قبول آن ۳ میلیارد باشد. مالیات عملکرد این شرکت به طریق زیر محاسبه می شود.

• درآمد خالص = ۵۰۰۰ میلیون تومان – ۳۰۰۰ میلیون تومان = ۲۰۰۰ میلیون تومان
• مالیات عملکرد = ۲۰۰۰ میلیون تومان × ۲۵٪ = ۵۰۰ میلیون تومان

مهلت ارسال اظهارنامه مالیات عملکرد

تاریخ دقیق ارسال اظهارنامه مالیات عملکرد برای اشخاص حقیقی پایان ۳۱ خرداد ماه می باشد. همچنین اشخاص حقوقی باید ۳۱ تیر ماه اظهارنامه عملکرد خود را در سایت سازمان امور مالیاتی کشور بارگذاری کنند.

پیامدهای تاخیر در ارسال اظهارنامه مالیات عملکرد

در صورتی که مودیان حقیقی و حقوقی به هر دلیلی از ارسال اظهارنامه مالیات عملکرد در موعد مقرر خودداری کنند حتما جریمه خواهند شد. پیامدهای تاخیر و عدم تسلیم اظهارنامه مالیاتی مشمول محرومیت از بخشودگی و معافیت های مالیاتی می شود. همچنین برای اشخاص حقوقی معادل ۳۰ درصد و برای اشخاص حقیقی نیز معادل ۱۰ درصد جریمه لحاظ خواهد شد.

مدارک و اطلاعات موردنیاز

مدارک و اطلاعات زیر برای تکمیل و ارائه اظهارنامه مالیاتی موردنیاز هستند.

مدارک شناسایی

کپی کارت ملی و شناسنامه، مدارک هویتی صاحبان امضا و هیئت مدیره، مدارک مرتبط با ثبت نام مانند رمز عبور، کد کاربری و کد رهگیری

مدارک مرتبط با شرکت و فعالیت مالی

آخرین نسخه اساسنامه شرکت، اجاره نامه یا سند مالکیت شرکت، کارت بازرگانی و گواهی ترازنامه اشخاص حقیقی یا حقوقی

اطلاعات مالی

صورت سود و زیان مالی شرکت، مبلغ خرید تجهیزات و مواد اولیه، مبلغ درآمد حاصل از فروش، صورت بهای تمام شده کالاها و خدمات ارائه شده، مبلغ مالیات های پرداخت شده

اطلاعات بانکی

رسید گردش حساب بانکی مرتبط با شرکت

قراردادها و تعهدات

معافیت‌ها و تخفیفات مالیاتی

طبق تبصره موجود در ماده ۱۳۱ قانون مالیات های مستقیم مودیان حقیقی و حقوقی در صورت خوش حساب بودن، مشمول تخفیف مالیاتی می شوند. بر طبق این ماده به ازای هر ۱۰ درصد افزایش درآمد ابرازی مشمول مالیات نسبت به سال گذشته، حداقل یک واحد درصد و حداکثر ۵ واحد درصد از نرخ مالیات کاسته می شود. برای بهره‌مندی از این تخفیف دو شرط لازم است؛ اول این که مودیان باید مالیات سال قبل را به طور کامل پرداخت کرده باشند و دوم اینکه باید اظهارنامه مالیاتی را در موعد مقرر تسلیم کرده باشند. علاوه بر موارد فوق قوانین جدید و تغییرات سال جدید هم شامل این تخفیفات می شود.

جرایم عدم پرداخت یا تأخیر

عدم پرداخت و یا تأخیر در پرداخت مالیات عملکرد هر دو مشمول جریمه می شود. پیش در ارتباط با جرایم عدم تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر هم توضیحاتی را بیان کردیم .

نحوه پرداخت اینترنتی مالیات عملکرد

نحوه پرداخت مالیات عملکرد را برایتان آورده ایم:

ورود به سامانه

یکی از مطمئن‌ترین و راحت ترین روش های پرداخت مالیات عملکرد، پرداخت اینترنتی می باشد. برای ورود به سامانه حتما آدرس اینترنتی payments.tax.gov.ir را در مرور گر خود سرچ نمایید.

مراحل پرداخت

بعد از ورود به سامانه، باید شناسه ۳۰‌رقمی نسیم را وارد نمایید تا اطلاعات مربوط به قبض مالیاتی شما نمایش داده شود. در این حالت باید اطلاعات قبض را بررسی کنید و در صورت عدم مغایرت مبلغ مالیات را پرداخت نمایید.

سخن پایانی

مالیات عملکرد اصلی ترین روش درآمدزایی دولت می باشد که باید مودیان حقیقی و حقوقی در پایان هر سال مالی آن را پرداخت کنند. برخی از کسب و کارها و مشاغل از طرف دولت مشمول معافیت مالیت عملکرد می شوند. در مقاله فوق در ارتباط با جرایم و معافيت ها و فرمول محاسبه این نوع از مالیات به طور کامل توضیحاتی را عنوان کردیم.

حسابداربرتر

سوالات متداول

تفاوت مالیات بر درآمد و مالیات بر عملکرد چیست؟

مالیات بر درآمد بر کل درآمد فرد یا شرکت اعمال می‌شود، اما مالیات بر عملکرد مخصوص سود خالص سالانه شرکت‌هاست که پس از کسر هزینه‌ها و معافیت‌ها محاسبه می‌گردد.

مالیات عملکرد چند درصد است؟

مالیات بر عملکرد شرکت‌ها در ایران معمولاً ۲۵ درصد از سود خالص سالانه است، اما ممکن است بسته به نوع فعالیت، معافیت‌ها یا قوانین خاص، این درصد تغییر کند.