مالیات علی الحساب پیش پرداخت مالیاتی می باشد، که قبل از تسویه و تعیین دقیق میزان مالیات سازمان امور مالیاتی کشور از مودیان دریافت می کند. کاربرد این نوع از مالیات تسریع در روند وصول مالیات و همچنین ایجاد درآمدی پایدار برای دولت می باشد. در واقع با اجرای چنین ساز و کاری می توان از انباشت بدهی های سنگین به راحتی جلوگیری نمود. تاریخچه و فلسفه ایجاد مالیات علی الحساب به یک دهه قبل باز می گردد.
سازمان امور مالیاتی کشور با هدف تضمین و وصول به موقع مالیات های سنگین چنین ساز و کاری را اجرا نمود. به واسطه این راهکار دولت می تواند پیش از پایان دوره، بخشی از مالیات را دریافت کند. تحت چنین شرایطی می توان از اتلاف منابع و مشکلات بی شمار ناشی از وصول دیرهنگام مالیات ها جلوگیری نمود. در حالت کلی نحوه محاسبه مالیات علی الحساب به نوع فعالیت مودی بستگی دارد و بر اساس آن مبلغ نهایی پرداختی تعیین می شود.
مهم ترین تفاوت مالیات علیالحساب با مالیات قطعی به لحاظ ماهیت و زمان پرداخت می باشد. در واقع این نوع از مالیات علی الحساب بوده و الباقی را دولت دریافت خواهد نمود. به قوانین و مقررات مربوط به این مالیات در ماده های ۱۶۳، ۵۹، ۱۰۳ و… قانون مالیات مستقیم به صورت دقیق اشاره شده است.
آنچه در این مقاله میخوانید :
فرایند و روش پرداخت
فرایند و شیوه پرداخت مالیات علی الحساب برای هر شخصی متفاوت می باشد. در واقع ماهیت شخص به لحاظ حقیقیی، حقوقی یا شرکت تعیین کننده فرایند و روش پرداخت می باشد.
پروسه پرداخت مالیات علی الحساب برای اشخاص حقیقی
اشخاص حقیقی به منظور پرداخت این مالیات باید وارد سامانه www.tax.gov.ir شوند. سپس نسبت به ایجاد حساب کاربری و وارد کردن داده های اطلاعاتی اقدام کنند. در ادامه از منوی موجود باید گزینه پرداخت را انتخاب نمود.
سپس شناسه قبض و شناسه پرداخت مالیات علی الحساب را باید وارد کرد. از طریق درگاه های بانکی مستقیم پرداخت انجام خواهد شد و در نهایت رسید خود را دریافت خواهید کرد.
مراحل پرداخت برای اشخاص حقوقی و شرکت ها
اشخاص حقوقی و شرکت ها پس از ثبت نام، تشکیل پرونده و دریافت کد اقتصاد می توانند نسبت به پرداخت اقدام کنند. در گام باید وارد سامانه رسمی سازمان امور مالیاتی کشور شوید و سپس نسبت به دریافت حق تمبر اقدام نمایید. این حق بر اساس سرمایه شرکت تعیین خواهد شد. سپس قبض پرداختی صادر خواهد شد و باید مودی نسبت به پرداخت آن اقدام نماید. پس از پرداخت رسید برای کاربر به نمایش گذاشته می شود.
مهلت قانونی پرداخت مالیات علی الحساب به فاکتورهای مختلفی بستگی دارد. در حالت کلی سازمان امور مالیاتی کشور بر اساس نوع مالیات و شخص مودی مهلت قانونی را تعیین می کند. معمولا مهلت قانونی برای اشخاص حقیقی بین ۴ ماه الی یک سال می باشد. برای اشخاص حقیقی و شرکت ها بر اساس نوع فعالیت تعیین می شود. همچنین در برخی از موارد بر اساس شرایط موجود این سازمان جهت تسهیل در امور پرداخت، نسبت به تمدید مهلت قانونی پرداخت اقدام می کند.
برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه حتما باید پرونده مالیاتی مودی تکمیل و توسط کارشناسان تایید شود. لازم به ذکر است، که عدم پرداخت به موقع این مالیات نیز شامل جریمه می شود.
مثال ها و نکات کاربردی
برای درک بهتر ماهیت مالیات علی الحساب یک مثال واضح برای شما در نظر گرفته ایم. به عنوان مثال تصور کنید، که فرد حقیقی در سال جاری ۳۵ میلیون تومان حقوق می گیرد. برای محاسبات دقیق باید سقف مالیات تا ۲۵ میلیون تومان حقوق را باید کرد. در واقع اشخاص حقیقی تا سقف حقوق ۲۵ میلیون تومان معاف از مالیات علی الحساب هستند. مبلغ مازاد که شامل ۱۰ میلیون تومان است، به صورت پلکانی برای مودی لحاظ خواهد شد. برای مبلغ ۱۰ میلیون تومان مالیات دریافتی فقط ۱۰ درصد خواهد بود. یعنی مالیات پرداختی یک میلیون تومان در نظر گرفته شده است.
در این پروسه معافیت سالانه نیز تعیین خواهد شد و محاسبه مازاد معافیت ضروری می باشد. در حالت کلی پروسه تعیین و بررسی این مالیات سخت و پیچیده است و دولت بر اساس نوع فعالیت هر شخصی به صورت مجزا تعیین می کند.
بررسی خطاهای رایج مؤدیان در پرداخت مالیات علی الحساب
از خطاهای رایج مودیان در پرداخت مالیات علی الحساب می توان به: عدم تطابق اطلاعات هویتی، عدم تکمیل جدول اظهارنامه، مغایرت اطلاعات صورتحساب با اطلاعات سامانه و…. اشاره نمود. در حالت کلی خطاهایی مرتبط با شماره مالیاتی، زمان و تاریخ و… نیز می تواند بروز پیدا کند.
برای مقابله با چنین چالش ها و تهدیدهایی حتما نسبت به روز رسانی نرم افزارها و استفاده صحیح از شناسه را فراموش نکنید. همچنین مطابق با دستورالعمل های سامانه نسبت به پرداخت اقدام نمایید.
نکات مهم برای کاهش ریسک جرایم مالیاتی در پرداخت علی الحساب
برای کاهش ریسک جرایم مالیاتی بهتر است، که در موعد مقرر نسبت به پرداخت مالیات علی الحساب اقدام نمایید. همچنین اطلاعات مالی و مستندات را به صورت دقیق در سامانه و نرم افزارهای حسابداری ثبت و نگهداری کنید. رعایت قوانین مالیاتی را در اولویت قرار دهید، تا دیگر جریمه نشوید. حتما تمامی هزینه ها و صورتحساب ها را مستند سازی کنید. تحت چنین شرایطی اطلاعات مالیاتی خود را به صورت طبقه بندی شده می توانید در سامانه بارگذاری کنید.
همچنین قبل از ارسال مدارک بازبینی و کنترل داخلی را فراموش نکنید و با نرم افزارهای خود صورتحساب ها را بررسی نمایید. در نهایت با پرداخت به موقع مالیات علی الحساب تکلیفی می توانید ریسک جرایم مالیاتی را تا حد قابل توجهی کاهش دهید.
نتیجه گیری
مالیات علی الحساب پیش پرداختی مالیاتی است، که قبل پرداخت مبلغ قطعی دولت دریافت می کند. هدف از مالیات علی الحساب جلوگیری از فرار مالیات های سنگین و تسهیل در پرداخت آن ها می باشد. این نوع از مالیات برای هر شخصی حقیقی، حقوقی یا شرکت متفاوت می باشد. دولت برای هر شخصی بر اساس قوانین و ضوابط موجود مبلغ نهایی مالیات علی الحساب را تعیین می کند. در صورتی که مالیات پیش پرداخت دریافتی بیشتر از مالیات قطعی باشد؛ دولت مبلغ مازاد را پس از بررسی به حساب فرد واریز خواهد کرد.
حسابداربرتر
سوالات متداول
مالیات علیالحساب چیست؟
مالیات علیالحساب مبلغی است که بهعنوان پیشپرداخت از مؤدیان دریافت میشود و در زمان تعیین مالیات قطعی، از آن کسر یا به حساب مؤدی منظور میگردد.
چه کسانی مشمول پرداخت مالیات علیالحساب هستند؟
تمامی اشخاص حقیقی و حقوقی که مشمول مالیات هستند ممکن است براساس قوانین مالیاتی، موظف به پرداخت علیالحساب شوند.
مهلت پرداخت مالیات علیالحساب چقدر است؟
بسته به نوع فعالیت و دستورالعمل سازمان امور مالیاتی، مهلتها متفاوت است؛ اما معمولاً باید در زمان ارائه اظهارنامه یا دریافت درآمدهای مشخص پرداخت شود.
تفاوت مالیات علیالحساب با مالیات قطعی چیست؟
مالیات علیالحساب پیشپرداخت است، درحالیکه مالیات قطعی بعد از رسیدگی نهایی سازمان امور مالیاتی تعیین میشود.
آیا مالیات علیالحساب قابل استرداد است؟
بله؛ در صورتی که مبلغ پرداختی بیشتر از مالیات قطعی باشد، امکان استرداد یا تهاتر آن وجود دارد.